Hoe sterk is een mossel eigenlijk?
De kleppen van een mossel (en ook van andere tweekleppige schelpdieren) worden bij elkaar
gehouden door sluitspieren. We weten helaas het antwoord in termen van spierkracht niet, maar
als je ooit geprobeerd hebt er één met blote handen open te krijgen blijkt dat hun kracht
enorm is. De mossel heeft zo'n sterke sluitspier nodig om zich te wapenen tegen aanvallen van
zijn natuurlijke vijanden, bijv. van krabben en vogels. Van zoetwatermosselen is ook bekend
dat zij hun kleppen gedurende lange tijd zo stevig dicht kunnen houden, dat doen zij als het
water verontreinigd is.
Nog veel beroemder is de kracht van de byssusdraden van mosselen. Dat zijn de draden
waarmee de schelpen zich vasthechten aan bijv. stenen of andere schelpen, zodat ze niet
weg kunnen spoelen. Die zijn sterker dan de lijmsoorten waarover wij nu beschikken.
Wetenschappers hebben daarom onderzoek gedaan naar de samenstelling van die byssusdraden,
om te proberen of ze volgens het recept van de mossel een sterkere lijm of plakband zouden
kunnen maken. Na vele pogingen is dat gelukt. De uitvinding werd in 2007 gepubliceerd in
het beroemde blad 'Nature'. De wetenschappers gebruikten niet alleen de mossel als
inspiratiebron, maar ook de zuignapvoetjes van de gekko. De gekko is een reptiel dat met
gemak over rechte muren en zelfs over plafonds loopt zonder naar beneden te vallen, maar
onder water plakken zijn pootjes niet. De mossel heeft juist daar zijn sterke kant. Door
de combinatie van gekko- en mossel-techniek plakt het nieuw uitgevonden plakband boven én
onder water.
(vraag van Karin Reuzel)
|