OVER DE BIOLOGISCHE CLASSIFICATIE VAN WEEKDIEREN

Om te weten welke plaats de dieren innemen in het dierenrijk, moeten we iets meer weten van het biologische classificatiesysteem. De grondlegger van dit systeem is Karl (von) Linné (Carolus Linnaeus).

Karl von Linné

Linnaeus

In de 18e eeuw heeft de Zweedse natuuronderzoeker Karl (von) Linné op 24-jarige leeftijd een zoölogisch classificatiesysteem ontworpen voor planten, gebaseerd op stampers en meeldraden. Andere wetenschappers maakten hem nadien uit jaloersheid het leven zo zuur, dat hij verhuisde naar Nederland, waar hij in 1735 in de medicijnen promoveerde. In dat jaar schreef hij ook zijn "Systeina natisrae", waarvan er nog vele vervolgedities zouden verschijnen. In de 10e editie hiervan, uit 1758, gaf hij een systematiek van het dierenrijk. Hiermee werd Linnaeus, zoals hij in het Latijn werd genoemd, de belangrijkste grondlegger voor taxonomie (leer der taxa: families, geslachten, soorten, variëteiten, etc., de theorie van biologische classificatie en systematiek).

Linnaeus bouwde bij dit alles voort op het werk van de Engelse John Ray (1627 - 1705), maar stipuleerde dat elk beestje en plantje een dubbele Latijnse naam moest hebben - de Handtekening van Linneus eerste met de naam van het geslacht en de tweede met de specifieke soortnaam. Daarmee was een aanzet gegeven voor de binominale nomenclatuur (geheel van vaste regels voor namenregisters en naamgeving) en de vastlegging van het begrip wetenschappelijke naam van een soort. In de biologie wordt een soort wel omschreven als een groep onderling kruisende individuen die reproductief geïsoleerd is van andere dergelijke groepen.

Biologische classificatie

Aristoteles verdeelde de levende organismen in twee rijken: Animalia (dieren, die zich kunnen voortbewegen) en Plantae (planten, die dat niet kunnen). Latere studies en de ontdekkingen van eencellige organismen en van bacteriën en schimmels wezen uit dat deze grove indeling onvoldoende bleek te zijn. De huidige opvatting verdeelt de levende organismen in drie domeinen, bovenschikkend aan zes rijken:

  DOMEIN   RIJK
  Bacteria   Eubacteria   
  Archaea   Archaebacteria   
  Eukarya   Protista   o.a. eencellige wieren
  Fungi   schimmels
  Plantae   organismen met fotosynthese
  Animalia   organismen die voedsel opnemen via de mond

In het Linnaeaans systeem wordt elk organisme groepsgewijs in een gelaagd hiërarchisch systeem ingedeeld. Elke groep bestaat uit een aantal groepen van het niveau eronder. Je kan hierbij denken aan een boomstructuur, stam, vertakkingen, twijgen, bladeren: die laatste vormen dan de onderscheiden soorten en ondersoorten. De groepering van de taxa binnen een domein is dan als volgt:

. Rijk
  .. Stam: deze noemen we fylum bij dieren en divisie bij planten
    ... Klasse
      .... Orde
        ..... Familie
          ...... Geslacht (Genus)
            ....... Soort (Species)

Binnen deze indeling kan een verfijning aangebracht worden via onder- of bovenliggende niveaus. Zoals:

  .... Superorde
    .... Orde
      .... Suborde
        .... Infraorde

Als voorbeeld:

  Mens (Homo sapiens)
  Rijk   Animalia
    Stam     Chordata
      Onderstam       Vertebrata
        Klasse         Mammalia
          Subklasse           Eutheria
            Order             Primates
              Suborde               Haplorhini
                Familie                 Hominidae
                  Geslacht                   Homo
                    Soort                     sapiens

De hoofdgroep weekdieren

Zoals we hierboven zagen, wordt een hoofdgroep binnen een rijk stam of fylum genoemd. Zo heet de hoofdgroep Weekdieren: fylum Mollusca.

Weekdierklassen

Weekdieren zijn onderverdeeld in de volgende klassen:

Rijk Animalia Dieren
Bilateria Tweezijdig symmetrische dieren
  Stam   Mollusca   Weekdieren
    Onderstam     Aculifera     Stekelweekdieren
      Klasse       Aplacophora       Plaatloze stekelweekdieren
        Onderklasse         Solenogastres         Wormmollusken
        Onderklasse         Caudovofeata         Schildvoetigen
      Klasse       Polyplacophora       Keverslakken
    Onderstam     Conchifera     
      Klasse       Monoplacophora       Mutsdragers
      Klasse       Gastropoda       Buikpotigen
      Klasse       Cephalopoda       Inktvissen
      Klasse       Bivalvia       Tweekleppigen
      Klasse       Scaphopoda       Stoottanden

[ naar boven ]


www.spirula.nl   Laatst gewijzigd: 15 april 2010